Dok se Evropa posljednjih godina sve više suočava sa kritikama zbog sporih infrastrukturnih projekata i gubitka tehnološke dominacije, Kina ubrzano razvija jednu od najfuturističkijih transportnih tehnologija na svijetu – maglev vozove koji lebde iznad pruge i razvijaju brzine do 430 kilometara na sat.
Ironija cijele priče je u tome što tehnologija nije kineski izum. Razvijena je u Njemačkoj.
Njemački “voz budućnosti”
Njemački Transrapid bio je jedan od najambicioznijih tehnoloških projekata Evrope, piše BiznisInfo.ba. Riječ je o maglev sistemu – vozu koji koristi magnetnu levitaciju, odnosno lebdi iznad pruge bez klasičnih točkova i trenja.
Za razliku od standardnih brzih vozova, maglev praktično “pluta” pomoću elektromagneta, što omogućava mnogo veće brzine i tiši rad.
Njemačka je ovu tehnologiju razvijala decenijama, a Transrapid je već osamdesetih i devedesetih godina važio za simbol transporta budućnosti. Testni vozovi dostizali su brzine veće od 450 kilometara na sat. U to vrijeme izgledalo je da će upravo Njemačka postati globalni lider nove ere željezničkog saobraćaja.
Zašto su Nijemci odustali
Ipak, tehnologija nikada nije ozbiljno zaživjela u Njemačkoj. Razloga je bilo više. Prvi i najvažniji bili su ogromni troškovi.
Maglev nije mogao koristiti postojeću željezničku infrastrukturu, već je zahtijevao potpuno nove trase, posebne betonske koridore i zaseban sistem. To je projekat činilo mnogo skupljim od razvoja klasičnih brzih vozova.
U isto vrijeme Njemačka je snažno razvijala ICE mrežu – klasične brze vozove koji koriste standardne šine i mogu voziti brzinama do 300 kilometara na sat. Političari su na kraju zaključili da je mnogo racionalnije modernizovati postojeću željezničku mrežu nego graditi potpuno novi sistem.
Dodatni udarac projektu
Dodatni udarac stigao je 2006. godine kada se na testnoj pruzi u Lathenu dogodila teška nesreća u kojoj su poginule 23 osobe. Iako je uzrok bila ljudska greška, nesreća je ozbiljno narušila političku podršku projektu.
Posljednji veliki plan – maglev linija između centra Minhena i aerodroma – kasnije je otkazan zbog eksplozije troškova. Tako je Njemačka praktično odustala od vlastite futurističke tehnologije.
Kina preuzela njemačku ideju
Dok je Evropa odustajala, Kina je uradila potpuno suprotno. Kinezi su preuzeli njemačku Transrapid tehnologiju i pretvorili je u stvarni komercijalni projekat.
Još 2002. godine otvorena je čuvena maglev linija u Šangaju, koja povezuje grad sa aerodromom Pudong. To je i danas najpoznatiji komercijalni maglev sistem na svijetu.
Voz razvija brzinu veću od 430 kilometara na sat i putovanje traje svega nekoliko minuta. Ali Kina se nije zaustavila na tome.
Vozovi od 600 kilometara na sat
Posljednjih godina Kina ulaže milijarde dolara u razvoj nove generacije maglev vozova. Državna kompanija CRRC već je predstavila prototip voza koji može razviti brzinu od 600 kilometara na sat.
Cilj je da se maglev koristi za povezivanje kineskih megagradova i da postane alternativa avionskom saobraćaju na srednjim udaljenostima.
Kina paralelno razvija i eksperimentalne projekte vakuumskih tunela za ultra-brzi transport koji bi u budućnosti mogli dostići i brzine blizu 1.000 kilometara na sat.
Simbol nove industrijske moći
Iako Kina već ima najveću mrežu klasičnih brzih vozova na svijetu, maglev danas ima mnogo širi značaj od samog transporta. On je postao simbol tehnološke i industrijske moći države. Kina maglev vidi kao:
- tehnološki prestiž,
- demonstraciju industrijske dominacije,
- i dio dugoročne strategije globalnog liderstva.
Šira priča od samih vozova
Priča o Transrapidu danas se često koristi kao primjer razlike između evropskog i kineskog pristupa industrijskom razvoju. Evropa je razvila tehnologiju, ali je odustala zbog troškova, birokratije, političkih sukoba i opreza.
Kina je istu ideju pretvorila u projekat budućnosti i nastavila agresivno ulagati u razvoj.
Zbog toga mnogi analitičari danas maglev ne posmatraju samo kao voz, nego kao simbol šire promjene globalne ekonomske moći – trenutka u kojem Azija sve češće preuzima tehnologije razvijene na Zapadu i pretvara ih u globalni biznis.
Preuzimanje teksta i vizuelnog sadržaja dozvoljeno uz obavezno navođenje izvora i postavljanje linka ka originalnom tekstu na BiznisInfo.ba
