Finansijska grupacija srbijanskog biznismena Davora Macure suočava se s ozbiljnom krizom koja je za samo nekoliko dana poprimila regionalne razmjere. Nakon što je Alta banci u Srbiji oduzeta dozvola za rad, uslijedile su nove intervencije regulatora u Sjevernoj Makedoniji i Crnoj Gori.
U Sjevernoj Makedoniji uvedena je privremena uprava nad Alta bankom u Bitolju, uz ograničenja podizanja novca za klijente, dok je Centralna banka Crne Gore oduzela dozvolu kompaniji Alta Pay Group za pružanje platnih usluga.
Time su se problemi finansijskog poslovanja povezanog s Macurom proširili na tri države regiona, što predstavlja jedan od najvećih potresa u njegovom poslovnom sistemu.
U Makedoniji ograničeno podizanje novca
Narodna banka Sjeverne Makedonije odlučila je 1. novembra uvesti privremenu upravu nad Alta bankom sa sjedištem u Bitolju. Odluka je donesena nakon što je iz banke u subotu, za samo jedan dan, povučeno oko dva miliona eura, u gotovini i putem bankarskih transfera.
Guverner Narodne banke Sjeverne Makedonije Trajko Slaveski saopćio je da privremena uprava podrazumijeva preuzimanje upravljanja imovinom banke od osoba koje imenuje centralna banka.
Istovremeno su uvedena ograničenja za klijente. Tokom trajanja mjera oni će moći podizati najviše 10.000 makedonskih denara, odnosno približno 160 eura sedmično, putem kartica koje je izdala banka. Privremene mjere mogu trajati najduže tri mjeseca.
Ipak, makedonski regulator naglašava da je tamošnja Alta banka likvidna, dobro kapitalizovana i da ispunjava propisane supervizorske standarde. Ograničenja su, prema objašnjenju guvernera, preventivnog karaktera i imaju za cilj zaštitu sredstava banke i interesa štediša.
Slaveski je također naveo da Alta banka iz Srbije mora prodati dionice koje posjeduje u banci u Bitolju, ali nije precizirao rok za njihovu prodaju.
Crna Gora oduzela dozvolu Alta Pay Group
Gotovo istovremeno uslijedila je nova odluka u Crnoj Gori. Savjet Centralne banke Crne Gore je 1. novembra oduzeo odobrenje za pružanje platnih usluga kompaniji Alta Pay Group iz Podgorice. Prema zvaničnom saopćenju, regulator je tokom postupka utvrdio da više nisu ispunjeni zakonom propisani uslovi za obavljanje ove djelatnosti.
Odluka je donesena nakon procjene regulatornih zahtjeva, uključujući kriterije koji se odnose na podobnost kvalifikovanog vlasnika udjela, kao i osiguravanje stabilnog, sigurnog i zakonitog poslovanja platne institucije.
Centralna banka Crne Gore posebno je naglasila da Alta Pay Group nije banka, da ne prima depozite građana i kompanija te da oduzimanje dozvole ne predstavlja rizik za stabilnost finansijskog sistema. Također je saopćeno da su poduzete mjere radi zaštite korisnika usluga ove kompanije.
Zanimljivo je da je crnogorski regulator još 31. oktobra, prije konačne odluke, objavio da su provjere poslovanja Alta Pay Group započele znatno ranije, odnosno prije najnovijih događaja u Srbiji. To znači da postupak u Crnoj Gori nije pokrenut tek nakon oduzimanja dozvole Alta banci u Beogradu, iako su se odluke vremenski poklopile.
Sve počelo oduzimanjem dozvole u Srbiji
Podsjetimo, Narodna banka Srbije je 31. oktobra oduzela dozvolu za rad Alta banci iz Beograda. U zvaničnom obrazloženju navedeno je da je finansijsko stanje banke u prethodnom periodu značajno pogoršano te da postoji mogućnost dodatnog pogoršanja njene likvidnosti.
Regulator je ocijenio da su time ugroženi interesi deponenata i da su ispunjeni zakonski uslovi za oduzimanje dozvole. Narodna banka Srbije navela je da su ovoj odluci prethodile kontrolne aktivnosti usmjerene na povećanje likvidnosti banke.
Agencija za osiguranje depozita trebala bi preuzeti ulogu stečajnog upravnika, dok je za isplatu osiguranih depozita predviđen zakonski postupak. Oduzimanje dozvole predstavljalo je veliki udarac za poslovni sistem Davora Macure, koji je tokom prethodnih godina izgradio značajno prisustvo u finansijskom sektoru Srbije i šire regije.
Od mjenjačnica do velikog poslovnog sistema
Davor Macura jedan je od srbijanskih biznismena čiji je poslovni uspon posljednjih godina privlačio veliku pažnju javnosti. Njegovo poslovanje razvijalo se od mjenjačkih i platnih usluga prema bankarstvu i drugim djelatnostima.
Posebnu pažnju izazvalo je širenje poslovnih interesa izvan finansijskog sektora, uključujući trgovinu i preuzimanja velikih kompanija. Macura je povezan i s preuzimanjem trgovačkog poslovanja koje obuhvata lance IDEA, Roda i Mercator u Srbiji, čime je njegov poslovni sistem dobio znatno šire dimenzije.
Upravo zbog takvog širenja, najnovija dešavanja u bankarskom i platnom sektoru imaju mnogo veći značaj od problema jedne pojedinačne banke. Ipak, regulatorne mjere protiv finansijskih institucija ne znače automatski da su ugrožene sve ostale kompanije povezane s Macurom.
Šta slijedi?
Najnoviji događaji otvaraju pitanje budućnosti finansijskog dijela Macurinog poslovnog sistema. U Srbiji je Alta banka ostala bez dozvole za rad, u Sjevernoj Makedoniji upravljanje tamošnjom bankom privremeno je preuzeo regulator, dok je u Crnoj Gori Alta Pay Group izgubila pravo pružanja platnih usluga.
Riječ je o tri različite regulatorne odluke, ali njihov vremenski slijed pokazuje koliko se brzo kriza jednog poslovnog sistema može odraziti na njegovo regionalno prisustvo.
Naredni period pokazat će hoće li se poslovanje u Sjevernoj Makedoniji stabilizovati pod privremenom upravom, kako će biti riješeno pitanje vlasništva tamošnje banke i kakve će posljedice oduzimanje dozvola imati na ostale dijelove Macurinog poslovnog sistema.
Preuzimanje teksta i vizuelnog sadržaja dozvoljeno uz obavezno navođenje izvora i postavljanje linka ka originalnom tekstu na BiznisInfo.ba
