Na sastanku Pododbora za unutrašnje tržište i tržišnu konkurenciju između Evropske unije i Bosne i Hercegovin, u Briselu, a na prijedlog Vlade Federacije BiH, razgovaralo se o problemu uvođenja zaštitnih mjera Evropske unije kroz ograničavajuće kvote za čelik koje se odnose na bh. proizvođače i izvoznike čeličnih proizvoda, saopćeno je iz Privredne komore FBiH.
Predsjednik komore Mirsad Jašarspahić i savjetnik federalnog premijera Gordan Čartarević iznijeli si predstavnicima EU Komisije neutemeljenost odluke za uključivanje proizvođača iz BiH u sistem izvoznih kvota, kao i njihovu pogubnost za privredu države.
Smatraju da Evropska komisija grubo krši Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju, koji je potpisan između BiH i EU, navodeći da je jedan od osnovnih ciljeva SSP-a da se stvori nova klima za ekonomske odnose između BiH i EU, s ciljem razvoja trgovine i ulaganja.
Po tom sporazumu, carinske pristrojbe na promet roba između BiH i EU se ukidaju, kao i kvantitativna ograničenja na industrijskim proizvodima porijeklom iz Bosne i Hercegovine (čl.20).
– Svako ograničavanje izvoza proizvoda od čelika i uvođenje kvota proizvođačima u BiH imat će negativan uticaj na bh. firme i cjelokupnu privredu, s obzirom na to da je Arcelor Mittal Zenica, koji je u ovom slučaju na direktnom udaru, jedan od najvećih integrativnih faktora bh. industrije, vežući uz sebe veliki broj kompanija iz oba entiteta – saopćeno je iz Privredne komore FBiH.
Kompanija Arcelor Mittal sa proizvodnim kapacitetom u Zenici (FBiH) i korištenjem sirovine iz Rudnika željezne rude Ljubija (RS) sa sobom veže industriju rudarstva, željezničke operatere iz oba entiteta, elektroprivredu i oko 500 drugih firmi.
Kako je zaključeno, eventualno smanjenje proizvodnje, a koje bi bilo posljedica ograničenja izvoza, uveliko bi se odrazilo na poslovanje i opstanak mnogih kompanija koje su vezane uz poslovanje Arcelor Mittala u BiH.
Privredna komora FBiH će, i s drugim institucijama u BiH zaduženim za ova pitanja, nastaviti vršiti konstantan pritisak na Evropsku komisiju da se Bosna i Hercegovina, odnosno njeni proizvođači zaštite mehanizmom SSP-a, a ne da on važi samo u jednom smjeru.
Također, u sklopu tačke u kojoj je delegacija BiH, sastavljena od predstavnika državnih i entitetskih ministarstava i institucija, imala zadatak da predstavnicima Evropske komisije predstavi napredak kada je u pitanju pravo poslovnog nastanjivanja, sloboda pružanja usluga te priznavanje profesionalnih kvalifikacija, Jašarspahić je upozorio na probleme s kojima se firme (članice Komore) susreću.
Navodi da su duže vrijeme privredni subjekti iz FBiH dovedeni u položaj da ne mogu obavljati poslove iz oblasti rudarstva i geologije, zaštite na radu, ali i drugih srodnih inžinjerskih djelatnosti, na teritoriji Republike Srpske, ukoliko nisu registrovani na toj teritoriji. To je, po njegovim riječima, u potpunoj suprotnosti i sa Ustavom BiH, koji decidno definiše BiH kao jedinstven ekonomski prostor.
Kroz članove Zakona o rudarstvu RS te Zakona o geološkim istraživanjima RS, uvedene su barijere koje sprečavaju privredne subjekte da nesmetano obavljaju poslove i projekte na teritoriji drugog entiteta.
Do 2012. godine, licenca za rad u RS se dobijala na osnovu zapisnika koji načini inspekcijski nadzor iz RS prilikom redovne inspekcijske kontrole kompanije. Po osnovu Zakona o inspekcijskom nadzoru RS, inspektori već od 2013. godine nisu mjesno nadležni za teritoriju Federacije, ali se licenca ne može dobiti po osnovu zapisnika kojeg sačini nadležni inspektor iz FBiH.
Zato je predlaženo da se prioritetno zapisnici o izvršenoj redovnoj inspekcijskoj kontroli iz bilo kojeg dijela BiH uvažavaju na cijeloj teritiriji države i da se omogući inspektorima iz oba entiteta vršenje inspekcijskog nadzora firmi koje su dobile posao na teritoriji drugog entiteta.
Uz to, Jašarspahić je istakao da su firme u hemijskoj industriji iz Federacije suočene sa sličnim problemom, jer ne mogu vršiti promet, odnosno prodaju svojih proizvoda na teritoriji Republike Srpske ako nisu registrovane i upisane u registar hemikalija na teritoriji tog entiteta.
Ocijenjeno je da se na ovaj način narušava jedinstveno ekonomsko tržište (što je predmet rada ovog pododbora), gdje se na teritoriji jedne države stvaraju trgovinske barijere, dok se planovima Evropske unije ta država pokušava pripremiti za još veće jedinstveno tržište.
Predstavnicima Evropske komisije, Jašarspahić je poručio, da moraju biti svjesni da Privredna komora FBiH kao nevladina, nepolitička i nezavisna asocijacija privrednika ima obavezu da štiti svoje članice od svih barijera u poslovanju, navedeno je u saopćenju Privredne komore FBiH.
