Ministarstvo energetike i rudarstva Crne Gore odbilo je prijedlog da učestvuje u izgradnji hidroelektrane “Buk Bijela”.
– Za ministarstvo energetike i rudarstva pitanje izgradnje hidroelektrane ‘Buk Bijela’ je završeno još 2004. godine skupštinskom Deklaracijom o zaštiti rijeke Tare, ali i Uneskovim izvještajem iz 2005. godine čime je stavljena tačka na ideje o gradnji hidroelektrana na ovom području koje bi mogle uticati na ‘suzu Evrope’ – navedeno je iz ovog resora podgoričkim Vijestima na pitanje o mogućem učešću Crne Gore u izgradnji ove hidroelektrane za šta je poziv prošle sedmice uputio predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik.
Dodik je prošle sedmice, na sastanku sa predsjednikom skupštine Andrijom Mandićem, pozvao Crnu Goru da se uključi u projekat izgradnje hidroelektrane “Buk Bijela” na Drini kod Foče i da ga više ne blokira, prenijela je Beta.
U saopštenju iz Dodikovog kabineta je tada navedeno da “ukoliko ima nastojanja da se Crna Gora vrati u taj projekat”, on je “izrazio spremnost da to prihvati”.
– Mi nudimo Crnoj Gori da se uključi u ovaj megaprojekat. Ako neće, onda da nas ne blokiraju – kazao je tada Dodik.
On je rekao da projekat sada ne zadire i ne potapa vode u Crnoj Gori. Naveo je i da Crna Gora već duže vrijeme postavlja problem za Bilećko jezero, kao i da su tražili “da se održi sastanak u Trebinju na kome će učestvovati ministri energetike i direktori elektropriveda, kao i drugi važni ljudi i da se kroz dogovor to rješava”.
Vlada Crne Gore, čiji je predsednik bio Milo Đukanović je u aprilu 2004. godine dala načelnu saglasnost da sa Republikom Srpskom gradi HE “Buk Bijela”.
Tada je predviđana visoka brana, a njena akumulacija dolazila bi do ušća Tare i Pive na crnogorskoj teritoriji.
Nakon toga došlo je do protesta ekoloških organizacija i građana, koji su protiv izgradnje skupili više od 11 hiljada potpisa i predali peticiju skupštini.
Parlament je u decembru iste godine glasovima opozicije, dijela manjinskih stranaka i SDP-a usvojio Deklaraciju o zaštiti rijeke Tare.
Nakon toga u RS je rađen novi projekat kojim je predviđena niža visina brane, a dodata je još jedna hidroelektrana na Drini, nizvodno blizu Foče.
Zatim su projekat njihove izgradnje započele RS i Srbija, koji su o tome potpisali sporazum 2020. godine.
Finansijeri bi bili Elektroprivreda Srbije i Elektroprivreda Republike Srpske kroz zajedničko preduzeće “Hidroelektroenergetski sistem Gornja Drina”.
