Britanska premijerka Tereza May u srijedu je u Rijadu predstavila prednosti Londonske berze u namjeri da privuče Saudijsku Arabiju da odabere LSE za listiranje akcija državnog naftnog giganta Aramco.
Saudijska Arabija planira da s manje od pet odsto najveće svjetske kompanije za proizvodnju nafte izađe na saudijsku i jednu berzu u svijetu, vjerovatno do sljedeće godine, što bi trebalo da bude najveći IPO u istoriji.
May je predstavila prednosti poslovanja u Velikoj Britaniji na sastanku s predsjednikom Aramcoa i saudijskim ministrom za naftu Halidom al-Falihom, drugog dana boravka u Saudijskoj Arabiji, saopštio je njen kabinet.
Da li Aramco vrijedi 2.000 milijardi dolara
Prema tvrdnjama vlade u Rijadu, “Saudi Aramco” vrijedi 2 biliona dolara (2.000 milijardi dolara), a inicijalna ponuda pet odsto akcija mogla bi da donese zaradu od 200 milijardi dolara. Bio bi to najveći izlazak na berzu u istoriji koji bi nadmašio inicijalnu ponudu (IPO) kineske kompanije “Alibaba” 2014. godine.
Postavlja se pitanje da li kompanija zaista vrijedi toliko, piše američka agencija Bloomberg . Prva procjena je zasnovana na dokazanim naftnim rezervama Saudijske Arabije, koje iznose 261 milijardi barela. Kada se to pomnoži sa cijenom od 8 dolara po barelu, ispada da samo rezerve vrijede 2,088 biliona dolara. Kada je saudijski prestolonasljednik Muhamed bin Salman napravio originalnu procjenu, ona je izazvala izvjesnu sumnju: kako neka kompanija može da ima tako astronomsku vrijednost?
Analitičari kompanije “Wood Mackenzie Ltd” došli su do potpuno drugačije (i znatno niže) vrijednosti. Oni procjenjuju vrijednost kompanije na oko 400 milijardi dolara, što je za 80 odsto manje u odnosu na procjenu saudijske vlade. Pritom su se rukovodili potražnjom u budućnosti i očekivanom prosječnom cijenom nafte, kao i činjenicom da “Saudi Aramko” ima status državnog preduzeća.
“Wood Mackenzie Ltd” ne dovodi u pitanje rezerve od 261 milijarde barela nafte, jer su taj podatak potvrdili nezavisni izvori. Stvari se, međutim, komplikuju kada je u pitanju upravljanje kompanijom i njeno oporezivanje.
Poznato je da kompanija, koja čini kamen temeljac saudijske ekonomije i oslonac državnih finansija, plaća tantijeme u iznosu od 20 odsto i porez na prihod od 85 odsto za potrebe finansiranja saudijske vlade i izdržavanje 15.000 članova saudijske kraljevske porodice. Poreske obaveze takvih razmjera mogle bi bitno da utiču na profitabilnost kompanije, smatra “Wood Mackenzie Ltd”.
Osim toga, investitori traže popust za investiranje u državne kompanije. “Bloomberg” navodi da bi Saudijska Arabija, iako je relativno stabilna u odnosu na druge zemlje na Bliskom istoku, mogla da se suoči s problemima i nestabilnošću sa kojima se uglavnom bore druge države bogate resursima sa velikim državnim energetskim kompanijama.
Izvodljivost dugoročnog ekonomskog plana zemlje Vision 2030, koji polazi od velike promjene u Saudijskoj ekonomiji i udaljavanje od nafte i gasa, pod znakom je pitanja.
Neki komentatori su nezvanično rekli za “Bloomberg” da se prava vrijednost kompanije kreće između 500 milijardi dolara i jedan bilion dolara.