Konjičko drvorezbarstvo, vrijedno kulturno-istorijsko blago BiH, nakon potvrde UNESCO-ove nominacije, a poslije zmijanjskog veza, biće naš drugi segment nematerijalne baštine na listi svjetskog nasljeđa, pišu Nezavisne novine.
“Drvorezbarstvom se u našoj porodici amaterski prvi počeo baviti naš pradjed Abdulah Nikšić, poznat pod nadimkom Gano. Tačnu godinu ne znamo. Nije imao neki komercijalni uspjeh, ali je zanat sačuvan u porodici”, govori za “Nezavisne” Orhan Nikšić, koji sa bratom Ademom razvija sada već svjetski poznat brend “Zanat”.
Jednu od prvih drvorezbarskih radionica za proizvodnju stilskog rezbarenog namještaja u Konjicu 1919. godine otvorio je Salih Nikšić, Ganin sin, od kojeg će učiti braća Meho, Adem i Asim. Orhanov i Ademov djed Adem radio je skupa sa bratom Mehom i od njega preuzeo rukovođenje zajedničkom radionicom 1927. godine.
Drevni zanat
Drvorezbarstvo je drevni zanat, koji se pojavljuje kao vid primitivnog umjetničkog izražavanja od praistorije, a kasnije i sofisticiranog umjetničkog izražavanja u mnogim zemljama. “Drvorezbarski zanat u Konjicu počeo se razvijati iz primitivne seoske amaterske djelatnosti, koja je krajem 19. vijeka posebno bila rasprostranjena u selu Bijela, nadomak Konjica, gdje je drvorezbarsko znanje došlo sa doseljenicima iz nekih dijelova Hercegovine, iako je ta vrsta djelatnosti bila prisutna i u drugim dijelovima BiH i regije. Današnji oblik konjičko drvorezbarstvo počelo je primati s Austrougarskom monarhijom i mogućnošću školovanja u drvorezbarstvu, te su i kvalitet izrade i estetika motiva poboljšani”, objašnjava nam Orhan, inače bivši ekonomski stručnjak Svjetske banke u Jerusalimu, dok je brat Adem arhitekta.
Prvi komadi namještaja sa konjičkim drvorezbarstvom rađeni su sa fabrikama u Sarajevu, a najbolja trgovina odvijala se u Beogradu, u čijoj su etnografskoj kolekciji i danas mnogi unikati iz ovog bh. grada. Adem je po okončanju školovanja počeo da radi u porodičnoj firmi i dosad ju je uspješno vodio.
“Ja sam uvijek na neki način pomagao, najviše na strateškim pitanjima, a nedavno sam se odlučio napustiti Svjetsku banku, između ostalog, kako bi se više mogao posvetiti razvoju porodične firme. Otprilike, kad smo krenuli u školu, prvi put smo drvorezbarili, pokušavali smo praviti rezbarene kutijice”, prisjeća se Orhan.
UNESCO-ova nominacija je, ističu Nikšići, veliko priznanje za sve generacije drvorezbara iz Konjica, kao i za sve one u Konjicu i širom BiH koji cijene ovaj zanat i čije domove krase predmeti konjičkih drvorezbara.
Oni su gosti italijanske vlade, odnosno milanskog trijenala (La Triennale di Milano), koje se smatra jednom od najprestižnijih izložbi arhitekture, dizajna i umjetnosti u cijelom svijetu, kao i na sajmovima modernog namještaja u Njujorku, Kelnu…
“Tradicionalni namještaj i suvenire koje proizvodimo najviše kupuju porodice i institucije iz BiH i šire regije, predstavnici diplomatskog kora u BiH, turisti itd., a dizajnerski namještaj plasiramo u najvećoj mjeri izvan BiH, od Južne Koreje do Kanade. Naš cilj je da i dalje radimo na očuvanju i promociji ovog zanata, te da nastavimo s aktivnostima na razvoju brenda “Zanat”, napominje Orhan.
