Privredna komora Republike Srpske dostavila je Vladi Republike Srpske prijedlog mjera, po oblastima strukturnih reformi, za Program ekonomskih reformi 2021-2023.
Komora je ukazala na najznačajnije mjere koje je neophodno sprovesti u kratkoročnom periodu, kako bi se stvorili uslovi za sprečavanje dodatnih negativnih uticaja krize izazvane pandemijom virusa korona, početak oporavka privredne aktivnosti i stvaranje konkurentnije i otpornije privrede, koja je generator oporavka i razvoja ekonomije i društva.
S tim u vezi, prva nužna mjera je rasterećenje rada, odnosno smanjenje zbirne stope doprinosa za najmanje 2 odsto, kroz izmjenu Zakona o doprinosima i to po hitnom postupku, tako da se obezbijedi primjena izmijenjenog Zakona od 1. januara 2021. godine.
Druga nužna mjera, čiju realizaciju, takođe, treba obezbijediti od 1. januara 2021. godine, odnosi se na izdvajanje u Budžetu RS grant sredstava za podsticaj unapređenju tehnološke opremljenosti privrede Republike Srpske. Iz navedenog granta sufinansirale bi se investicije namijenjene za unapređenje tehnoloških procesa u privrednim društvima i to u visini 30 do 40 odsto od vrijednosti projekta, dok bi preostali iznos finansirao aplikant, privredno društvo. Poznat je zahtjev Privredne komore RS iz prethodnog perioda da se za ovu namjenu iz Budžeta RS izdvoji 100 miliona KM na godišnjem nivou, a prijedlog dodatno dobija na značaju u vremenu krize i neminovne digitalizacije ukupnog poslovanja, sa kojom smo posebno suočeni ove godine.
Ključna mjera koja može uticati na rasterećenje privrede i podizanje nivoa njene produktivnosti i konkurentnosti odnosi se na formiranje stalne radne grupe za analizu Registra poreskih i neporeksih davanja, koja bi kontinuirano vršila analize i predlagala ukidanja ili smanjenja neporeskih davanja.
Kada je riječ o politici podsticaja, neophodno je nastaviti aktivnosti na kreiranju Registra svih podsticaja u Republici Srpskoj na svim nivoima, kako bi se dobio jasan pregled dostupnih podsticaja, namjene podsticaja, korisnika podsticaja, te omogućila efikasna i racionalna analiza efekata dodijeljenih sredstava.
Kriza izazvana pandemijom i njen uticaj na ekonomiju pokazala je potrebu brzog prilagođavanja i kreiranja inovativnih rješenja i pristupa u poslovanju, s jedne strane, ali i negativne efekte na poslovanje, s druge strane. Kako se i u narednom periodu može očekivati nastavak pandemije i njen negativan uticaj na nivo zaposlenosti u RS, potrebno je ubrzati započete reformske procese u oblasti obrazovanja, kako bi se na efikasan način odgovorilo zahtjevima tržišta rada. Prije svega, ključno je obezbijediti sticanje kvalitetnih i praktičnih znanja i vještina kod učenika i studenata, u skladu sa brzim tehnološkim promjenama i procesima digitalizacije poslovanja i u javnom i privatnom sektoru. Potreba za adekvatnom primjenom dualnog sistema obrazovanja posebno dolazi do izražaja, za šta je neophodno upotpuniti regulatorni okvir koji bi omogućavao učenje kroz rad, plaćenu učeničku praksu, rasterećenu poreza i doprinosa za vrijeme redovnog školovanja.
Pored ovih ključnih prijedloga mjera, Komora predlaže i da se uvede obaveza godišnjeg izvještavanja o realizaciji PER RS, uzimajući u obzir da je u pitanju trogodišnji dokument i da se uslovi poslovanja ubrzano mijenjaju, zbog čega je neophodno ažurno pratiti efikasnost definisanih mjera i njihovu realizaciju, kako bi se dobila najpotpunija slika o ostvarenju zacrtanih i planiranih mjera i njihovih efekata.
Komora očekuje da će nacrt ovog dokumenta biti predmet širih javnih konsultacija u skladu sa Smjernicama za PER 2021 – 2023 Zapadnog Balkana i Turske, putem kojih bi se prijedlozi dodatno precizirali i objasnili, te na taj način postali sastavni dio konačnog PER RS 2021-2023.
