Prijevoznici iz Bosne i Hercegovine donijeli su odluku da prekinu blokade teretnog saobraćaja na graničnim prijelazima BiH, koje su bile uvedene kao vid protesta protiv problema s prekograničnim radom i boravkom vozača u državama Evropske unije.
Ova odluka stiže nakon višednevnih protesta koji su izazvali velike poremećaje u putnom transportu i trgovini u regiji.
Šta je prethodilo prekidu protesta?
Protesti su počeli 26. januara 2026. u koordinaciji prijevoznika iz BiH, Srbije, Crne Gore i Sjeverne Makedonije. Vozači su blokirali teretne granične prelaze s EU zbog strožeg provođenja pravila o boravku u Schengenu – posebno pravila o 90 dana boravka u bilo kojem 180-dnevnom periodu, koje mnogi profesionalni vozači smatraju nepraktičnim i štetnim za njihov posao.
Problemi su se pojačali uvođenjem novog elektroničkog sistema ulaska i izlaska iz EU (EES), koji automatski registrira boravke i otežava vozačima praćenje pravila. Kao rezultat, veliki broj vozača bio je vraćan ili čak deportiran zbog prekoračenja dozvoljenog vremena boravka, što je dodatno povećalo nezadovoljstvo u sektoru.
Šta su prijevoznici tražili?
Prijevoznici su iznosili zahtjeve koji uključuju:
- Promjenu pravila 90/180 dana ili izuzeće profesionalnih vozača iz tog režima.
- Poboljšanje procedure boravka i rada u EU za kamionske vozače.
- Smanjenje birokratskih prepreka i eksternih troškova koji otežavaju međunarodni transport.
Reakcija EU i prestanak protesta
Evropska komisija je nakon nekoliko dana protesta najavila novu viznu strategiju koja bi profesionalnim vozačima mogla omogućiti duži boravak u okviru Šengena, prepoznajući ih kao posebnu kategoriju putnika. Ta najava potaknula je prijevoznike iz Sjeverne Makedonije i Crne Gore da prekidaju svoje blokade već 29. januara.
U Srbiji i BiH su se u međuvremenu također dogodile reakcije prijevoznika i pregovori s vlastima, te su transportne organizacije odlučile privremeno prekinuti blokade teretnog saobraćaja, uz namjeru da se problemi dalje rješavaju kroz dijalog s državnim i entitetskim institucijama.
Regionalne posljedice protestnih blokada
Ovi protesti nisu ostali izolirani samo na BiH — transportne blokade utjecale su i na:
- Lanac snabdijevanja u regiji Zapadnog Balkana, uključujući Srbiju, Sjevernu Makedoniju i Crnu Goru.
- Poslovanje kompanija u susjednim zemljama gdje su firme izvještavale o kašnjenjima i bojazni od rasta cijena zbog blokada.
- Šire gubitke u trgovini i logistici, budući da su kamionski transport i izvoz roba prema EU privremeno stali ili bili znatno usporeni.
