Dok se najveće evropske ekonomije već godinama bore sa slabim rastom, Poljska nastavlja svoj veliki ekonomski uspon i približava se granici koja je donedavno djelovala gotovo nezamislivo, piše BiznisInfo.ba.
Zemlja koja je prije nešto više od dvije decenije, prilikom ulaska u Evropsku uniju, imala nominalni BDP od oko 256 milijardi dolara, danas je ekonomija vrijedna više od bilion dolara. Poljska je u međuvremenu postala šesta najveća ekonomija Evropske unije, a njen uspon sve više privlači pažnju.
Njemački Der Spiegel ove je godine Poljsku opisao kao “novu Njemačku”, odnosno zemlju koja pokazuje ekonomsku dinamiku kakva se nekada povezivala s najvećom evropskom ekonomijom. Njemački magazin posebno je ukazao na razvoj domaćih kompanija, tehnološkog sektora, poduzetništva i višegodišnji snažan rast.
Od 256 milijardi do više od bilion dolara
Razmjere poljske transformacije možda najbolje pokazuju dvije brojke. Kada je Poljska 2004. godine ušla u Evropsku uniju, njen nominalni BDP iznosio je oko 256 milijardi dolara. Prema najnovijim podacima Svjetske banke, u 2025. dostigao je oko 1,04 biliona dolara, odnosno preko hiljadu milijardi dolara.
To znači da je, mjereno u tekućim dolarima, veličina poljske ekonomije za nešto više od dvije decenije učetverostručena. Naravno, dio tog rasta posljedica je inflacije i promjena kursa, ali iza brojki stoji i dug period stvarnog ekonomskog rasta.
Od ulaska u EU Poljska je u prosjeku rasla gotovo četiri posto godišnje, a posljednjih godina ponovo se izdvaja među velikim evropskim ekonomijama. U 2025. poljski realni BDP porastao je 3,6 posto, dok je ekonomija Evropske unije rasla oko 1,5 posto.
Rast se dodatno ubrzao
Najnoviji podaci pokazuju da zamah nije izgubljen. Poljski statistički zavod objavio je krajem avgusta da je ekonomija u drugom kvartalu 2026. porasla 3,9 posto u odnosu na isti period prethodne godine. U odnosu na prvi kvartal rast je iznosio jedan posto.
Evropska komisija za cijelu 2026. očekuje rast od 3,5 posto, uz snažnu domaću potrošnju i veliki nivo investicija finansiranih evropskim sredstvima. To je naročito zanimljivo kada se uporedi s Njemačkom. Njemačka je posljednjih godina prolazila kroz produženu ekonomsku stagnaciju, a Bundesbank za 2026. očekuje rast od samo oko 0,6 posto.
Još prije desetak ili dvadesetak godina Poljska se često posmatrala prvenstveno kao velika proizvodna baza zapadnoevropskih kompanija – zemlja s jeftinijom radnom snagom, blizu Njemačke i unutar zajedničkog evropskog tržišta. Ta slika se mijenja. Poljske kompanije sve češće same kupuju kompanije u zapadnoj Evropi.
Poljske kompanije su tokom 2025. najavile 22 akvizicije u zapadnoj Evropi, najviše otkako se prate takvi podaci. Čak devet odnosilo se na kompanije u Njemačkoj. Istovremeno rastu IT, finansijske i poslovne usluge, logistika, proizvodnja, prehrambena industrija i niz domaćih kompanija koje više ne gledaju samo poljsko tržište.
To je važna promjena: kapital više ne ide samo sa Zapada prema Poljskoj. Sve češće ide i iz Poljske prema Zapadu.
Njemačkoj je Poljska postala važnija od Kine
Još jedan podatak pokazuje koliko se ekonomska karta Evrope promijenila. Njemački izvoz u Poljsku u prvoj polovini 2026. porastao je 9,2 posto, na 53,8 milijardi eura. Poljska je time postala četvrto najveće izvozno tržište Njemačke, iza SAD-a, Francuske i Nizozemske.
Kina je pala tek na deveto mjesto, s 36,3 milijarde eura njemačkog izvoza. Drugim riječima, zemlja koja je nekada prvenstveno zavisila od njemačkog kapitala danas postaje tržište čiji rast pomaže i samim njemačkim kompanijama.
Veliki dio sadašnjeg poljskog zamaha dolazi od investicija. MMF je početkom godine procijenio da bi fiksne investicije u Poljskoj tokom 2026. mogle porasti 8,1 posto.
Evropska komisija također očekuje snažan doprinos investicija, posebno zbog ubrzanog korištenja evropskih fondova, ali i sve većeg domaćeg udjela u ogromnim izdvajanjima za odbranu.
Poljska ulaže u željeznice, ceste, energetiku, digitalnu infrastrukturu i odbrambenu industriju, dok veliko domaće tržište sa oko 37 miliona stanovnika daje ekonomiji nešto što većina država centralne i istočne Evrope nema – veliku unutrašnju potražnju. Snažno domaće tržište ekonomisti navode kao jednu od važnih tajni poljskog uspjeha.
Sljedeća velika granica – Švicarska
Sve to Poljsku dovodi pred posebno zanimljivu granicu. Po ukupnoj veličini ekonomije približila se Švicarskoj, jednoj od najbogatijih i najrazvijenijih država svijeta. Iako su ranije mediji objavili da je Poljska već prestigla Švicarsku, prema revidiranim podacima MMF-a to se ipak nije desilo, ali će do toga doći u naredne dvije godine.
Važno je naglasiti da se ovdje govori o ukupnom nominalnom BDP-u, a ne bogatstvu stanovništva. Poljska ima oko četiri puta više stanovnika i Švicarska će još dugo ostati daleko bogatija kada se BDP podijeli brojem stanovnika.
No, za ekonomsku i političku težinu jedne države ukupna veličina ekonomije ipak je veoma važna. Prema najnovijim prognozama, poljska ekonomija nastavlja rasti znatno brže. MMF trenutno za Poljsku očekuje realni rast od oko 3,5 posto u 2026., dok za Švicarsku predviđa samo 1,1 posto.
Ukoliko se sadašnji trendovi nastave, Poljska bi u narednim godinama mogla prestignuti Švicarsku po nominalnom BDP-u i dodatno se približiti grupi 20 najvećih ekonomija svijeta.
Tu treba napraviti važnu razliku. Prestizanje Švicarske ne bi značilo da je prosječan Poljak postao bogatiji od prosječnog Švicarca. Daleko od toga. Poljski BDP po stanovniku u 2025. iznosio je oko 28.400 dolara, prema podacima Svjetske banke.
Švicarska ostaje među najbogatijim državama svijeta, s mnogo većom produktivnošću i prihodima po stanovniku. Poljski uspjeh zato treba posmatrati kao priču o ukupnoj ekonomskoj snazi i velikom približavanju Zapadu, a ne kao završenu konvergenciju životnog standarda.
Postoje i ozbiljni rizici
Poljsko ekonomsko čudo također nije bez problema. Najveći među njima trenutno su javne finansije. Evropska komisija očekuje da će budžetski deficit ove godine iznositi čak 6,5 posto BDP-a, dok bi javni dug sa 59,7 posto BDP-a u 2025. mogao porasti na 68,3 posto do 2027. godine. Velika izdvajanja za odbranu, infrastrukturu i socijalne programe podržavaju ekonomiju, ali istovremeno povećavaju pritisak na budžet.
Drugi problem je demografija. Poljska ima sve starije stanovništvo i smanjenje domaće radne snage, što se zasad djelimično nadoknađuje dolaskom stranih radnika. Evropska komisija upravo demografski pad navodi kao jedan od izazova tržišta rada.
Tu je i pitanje šta će se dogoditi nakon što oslabi sadašnji veliki val evropskih investicija. Komisija već za 2027. očekuje usporavanje rasta na 2,8 posto, između ostalog zbog pada korištenja sredstava iz evropskog Mehanizma za oporavak i otpornost.
Od evropske periferije do jedne od najvećih ekonomija
Ipak, dugoročna transformacija teško se može osporiti. Poljska je od zemlje čija je ekonomija prilikom ulaska u EU vrijedila oko četvrt biliona dolara stigla do ekonomije koja je premašila bilion dolara.
Postala je šesta ekonomija Evropske unije, njene kompanije sve češće kupuju firme na Zapadu, a za njemačke izvoznike postala je važnije tržište od Kine. Zato nije slučajno što upravo iz Njemačke dolazi izraz “nova Njemačka”.
Poljska, naravno, još nije nova Njemačka po veličini ekonomije, industrijskoj snazi ili životnom standardu. Ali njen uspon pokazuje koliko se brzo mijenja odnos ekonomskih snaga unutar Evrope.
A eventualno prestizanje Švicarske bilo bi još jedan simboličan korak u transformaciji zemlje koja je prije samo dvije decenije bila znatno siromašnija periferija Evropske unije u jednog od njenih najvažnijih ekonomskih igrača.
Preuzimanje teksta i vizuelnog sadržaja dozvoljeno uz obavezno navođenje izvora i postavljanje linka ka originalnom tekstu na BiznisInfo.ba
