Nisku stopu nezaposlenosti u Republici Srpskoj nemaju administrativna središta sa glomaznim javnim aparatom, već male opštine koje imaju razvijenu privrednu aktivnost, piše Blic.
U tome prednjače Derventa, Kotor Varoš i Laktaši, u kojima opštinska administracija ulaže maksimalne napore da izađe u susret privatnoj inicijativi, a prije svega da joj „ne smeta barijerama“.
Tako Derventa, po informacijama iz Vanjskotrgovinske komore BiH, već petu godinu zaredom ima najnižu stopu nezaposlenosti u cijeloj BiH, navodi list.
U Kotor Varošu kažu da rade svi koji žele da rade, a da su oni sa biroa mahom u inostranstvu. Laktaši imaju još prijeratnu tradiciju o preduzetničkom duhu lokalnog stanovništva.
– Nama je sada problem što nema radnika ni za lijeka – kaže za Blicov portal Srpskainfo načelnik Dervente Milorad Simić.
On navodi da u Derventi, koja ima oko 25.000 stanovnika, ima 698 privrednih subjekata od čega je njih 31 kompanija sa stranim kapitalom iz Austrije, Italije i Njemačke. Ova mala opština izvezla je u 2017. godini 302 miliona KM, dok je Banjaluka sa oko 200.000 stanovnika imala izvoz od oko 640 miliona maraka.
– Na pomolu je još jedan aranžman sa jednom italijanskom firmom iz oblasti auto-industrije. Kupuju parcelu i gradiće pogon. Takođe, jedna njemačka firma širi kapacitete – otkriva Simić.
Onaj ko hoće ovdje da otvori firmu, ujutru podnese zahtjev, a u tri popodne tog dana dobije rješenje. Takve informacije se, kako kaže, šire brzo među investitorima.
– Preporuka je najveći dio posla – svjestan je Simić.
Njegov kolega Ranko Karapetrović, načelnik Laktaša, kaže da ova opština ima BFC sertifikat o povoljnom poslovnom okruženju.
– Od oko 9.600 ukupno zaposlenih, njih oko 8.000 radi u privatnim kompanijama. Imamo pozitivna kretanja, ali nam je zaista veliki problem nedostatak kvalifikovanih radnika. Hronično nedostaju radnici u mašinskoj industriji i CNC operateri – kaže Karapetrović.
On navodi da opština nastoji da omogući što kvalitetniji poslovni ambijent privrednicima, a da je u toku jedan prekogranični projekat o upostavljanju poslovnog inkubatora.
– Mislim da potencijalnim investitorima i postojećim privrednicima nije presudno koliko iznose takse i rente, već koliko su procedure jednostavne i sigurnost u poslovanju – navodi Karapetrović.
Sa svega oko 20.000 stanovnika i oko 5.200 zaposlenih, mahom fabričkih radnika, Kotor Varoš, uz Derventu, ima najmanju stopu nezaposlenosti u BiH. Mada se na birou vodi i 2.500 formalno nezaposlenih, većina njih, tvrde upućeni, žive u inostranstvu, gdje rade na crno.
Od 10.000 zaposlenih u obućarsko-tekstiloj industriji u cijeloj RS, svaki četvrti radi u Kotor Varošu.
Iako imaju rekordne stope zaposlenosti i nezaposlenosti, prosječne plate u Derventi, Laktašima i Kotor Varošu su ispod prosjeka RS, čak i za 150 maraka. Razlog za to je što su plate u privredi godinama niske, naročito u prerađivačkoj industriji.
– U Trebinju su prosječne plate više od prosjeka, i to zbog ERS-a i HET-a koji su smješteni u tom gradu, a riječ je o javnim preduzećima. U Trebinju ima manje zaposlenih nego u Laktašima, u kojima su prosječne plate oko 707 KM. Mi nemamo javnih republičkih firmi – kaže načelnik Laktaša Ranko Karapetrović.
Izvor: Blic / Srpskainfo
