Evropska investiciona banka (EIB) objavila je novo izdanje Istraživanja o bankarskom sektoru u centralnoj, istočnoj i jugoistočnoj Evropi (CESEE) za jesen 2021. koje donosi optimistične prognoze za bankarski sistem u regionu, mada neizvjesnosti i rizici ostaju.
Tražnja stanovništva za kreditima je porasla, a oporavlja se u segmentu fiksnih investicija preduzeća, prije svega zahvaljujući potrebama za obrtnim sredstvima. Nakon pooštravanja u 2020. i početkom 2021. godine, uslovi kreditiranja su tokom posljednjih šest mjeseci ublažavaju za stanovništvo, dok to nije slučaj za privredu, naročito za mala i srednja preduzeća. Podrška tražnji koju su obezbijedili investicioni krediti ponovo je postala pozitivna, što ukazuje na poboljšanje ekonomskih uslova za preduzeća.
Nakon privremenog pada u 2020. godini, poslovanje bankarskih grupacija obuhvaćenih istraživanjem ponovo je postalo profitabilno. Oko 60% navodi da namjerava da održi svoje poslovanje u regionu, a 40% da ga proširi. Banke su izjavile da su regulatorne mjere i mjere politike za podršku kreditiranju odigrale značajnu ulogu. One koje su iskoristile pogodnosti od šema javnih garancija navode da su ti programi bili veoma djelotvorni za produženje rokova otplate kredita. Banke koje koriste pogodnosti od refinansiranja centralnih banaka smatraju da su ti aranžmani najviše poboljšali uslove kreditiranja. Nakon blagog pogoršanja u 2020. godini, i kvalitet kredita je počeo da se poboljšava. Međutim, ne očekuje se da će se taj oporavak nastaviti tokom sljedećih šest mjeseci, jer bankarske grupacije ukazuju na povećanje neizvjesnosti.
„Istraživanje pokazuje da su međunarodna i nacionalna podrška bili ključni za kontinuitet poslovanja bankarskih grupacija u regionu CESEE, nakon naglog zastoja usljed šoka izazvanog kovidom-19 u 2020. godini”, rekla je Debora Revoltela, glavni ekonomista EIB-a.
„Održavanje te snažne podrške sada je ključno da bi se preduzećima olakšao pristup finansijskim sredstvima i omogućile investicije u zelenu i digitalnu tranziciju. Banke u regionu imaju snažnog partnera na kojeg mogu da se oslone – Grupaciju EIB, na čiju podršku mogu da računaju u finansiranju lokalnih privreda.”
„Od bankarskih grupacija koje posluju u regionu CESEE, 40% namjerava da proširi svoje poslovanje. Nakon poremećaja koje je kovid-19 izazvao u 2020. godini, to su dobre vijesti,” dodao je Luka Gatini, rukovodilac makroekonomske službe EIB-a.
„Ali i dalje postoje neke neizvjesnosti i rizici negativnih kretanja. Preduzećima još uvek nije olakšan pristup bankarskom finansiranju. Takođe, bankarske grupacije očekuju da će se pozitivna kretanja problematičnih kredita zaustaviti. Regulatorne mjere će morati da nastave da pružaju podršku, naročito kako bi se ubrzale prijeko potrebne investicije u klimatske aktivnosti i digitalizaciju.”
