Njemačka privreda ulazi u 2026. godinu uz radikalan zaokret u ekonomskoj politici. Vlada kancelara Friedricha Merza usvojila je budžet koji ruši decenijske tabue o štednji, usmjeravajući stotine milijardi eura u modernizaciju infrastrukture, vojsku i energetsku tranziciju.
Nakon godina stagnacije i kritika da “evropska lokomotiva” polako gubi snagu, Berlin je odlučio da odgovori najvećim investicionim ciklusom u modernoj historiji zemlje. Budžet za 2026. godinu, težak preko 524 milijarde eura, jasan je signal da Njemačka više ne želi štedjeti na budućnosti, čak i ako to znači rekordno zaduživanje.
Rekordi koji mijenjaju pravila igre
Ono što 2026. godinu izdvaja od prethodnih je način na koji Njemačka planira finansirati svoj oporavak. Kako bi zaobišla strogu “dužničku kočnicu” (Schuldenbremse), vlada se oslanja na specijalne fondove.
-
Specijalni fond za infrastrukturu: Planiran na nevjerovatnih 500 milijardi eura kroz narednu deceniju, ovaj fond će samo u 2026. godini ubrizgati desetine milijardi u obnovu mostova, puteva i digitalne mreže.
-
Vojna sila Evrope: Sa ukupnim izdacima za odbranu od 108 milijardi eura (uključujući i poseban fond za Bundeswehr), Njemačka se pozicionira kao ključni vojni faktor u NATO-u, izdvajajući skoro 2,8% svog BDP-a za ove svrhe.
Gdje odlazi novac?
Najveći “pobjednici” novog budžeta su sektori koji su decenijama bili zapostavljeni:
-
Željeznice (Deutsche Bahn): Sa preko 23 milijarde eura direktnih ulaganja u 2026., fokus je na digitalizaciji mreže i završetku ključnih koridora poput linije Hamburg–Berlin.
-
Socijalno stanovanje: Izdvajanja za izgradnju pristupačnih stanova rastu na 4 milijarde eura, što je direktan odgovor na stambenu krizu u velikim gradovima.
-
Vještačka inteligencija i R&D: Preko 17 milijardi eura rezervisano je za istraživanje i razvoj, s posebnim naglaskom na AI aplikacije koje bi trebale vratiti konkurentnost njemačkoj industriji.
Cijena modernizacije: Drugo najveće zaduženje u historiji
Ipak, ovaj investicioni zamah ima i svoju tamnu stranu. Njemačka planira novo zaduženje od oko 180 milijardi eura (kada se uračunaju svi fondovi), što je nivo zaduživanja viđen samo tokom pandemijske 2021. godine.
Dok opozicija kritikuje “planine dugova” koje će ostati budućim generacijama, ekonomisti bliski vladi ističu da je ovo jedini način da se spriječi deindustrijalizacija zemlje.
Šta to znači za region?
S obzirom na to da je Njemačka najvažniji vanjskotrgovinski partner Bosne i Hercegovine i regiona, ovaj plan donosi i prilike i izazove.
Pojačana ulaganja u infrastrukturu i vojnu industriju mogla bi otvoriti prostor za firme iz metalskog i građevinskog sektora s Balkana, ali stagnacija u auto-industriji, koja i dalje pati, ostaje razlog za oprez.
Preuzimanje teksta dozvoljeno uz obavezno navođenje izvora i postavljanje linka ka originalnom tekstu na BiznisInfo.ba
