Nekada je bio simbol jedne od najvećih logističkih operacija u modernoj historiji. Danas se na njegovim pistama više ne čuje buka aviona, već zvuk građevinskih mašina koje stvaraju potpuno novi dio Berlina.
Riječ je o nekadašnjem aerodromu Tegel (TXL), koji je izgrađen za svega 90 dana, spasio milione ljudi tokom Hladnog rata, a sada prolazi kroz jednu od najvećih urbanih transformacija u Evropi, piše BiznisInfo.ba.
Izgrađen za samo 90 dana
Priča o Tegelu počinje 1948. godine, kada je Zapadni Berlin ostao odsječen od ostatka svijeta. Postojeći aerodromi više nisu mogli podnijeti ogroman broj transportnih letova kojima su u grad stizali hrana, gorivo i lijekovi. Bilo je potrebno hitno izgraditi novi aerodrom.
Na prostoru nekadašnjeg vojnog poligona, više od 19.000 ljudi, među kojima su bili građani, studenti i lokalne kompanije, radilo je danonoćno.
Rezultat je bio gotovo nezamisliv – nova pista završena je za samo 90 dana, a Tegel je postao ključni dio vazdušnog mosta koji je održao Zapadni Berlin u životu.
Aerodrom ispred svog vremena
Šezdesetih godina Tegel prelazi na civilni saobraćaj, a 1974. dobija Terminal A, koji će postati jedno od najpoznatijih aerodromskih arhitektonskih rješenja na svijetu.
Mladi arhitekti Meinhard von Gerkan i Volkwin Marg osmislili su heksagonalni terminal u kojem je svaki izlaz imao vlastitu prijavu putnika, sigurnosnu kontrolu i izlaz za ukrcavanje.
Ideja je bila jednostavna – putnik može parkirati automobil svega nekoliko metara od aviona, bez dugih hodnika i presjedanja autobusima. Od automobila do sjedala u avionu bilo je moguće stići za svega 15 minuta, zbog čega je Tegel decenijama bio jedan od omiljenih evropskih aerodroma.
Kraj jedne ere
Nakon ujedinjenja Njemačke broj putnika naglo je rastao, pa je Tegel 2019. godine opslužio više od 24 miliona putnika, iako je bio projektovan za znatno manji kapacitet.
Aerodrom je trebao biti zatvoren mnogo ranije, ali su višegodišnja kašnjenja u izgradnji novog aerodroma Berlin Brandenburg produžila njegov rad za gotovo deset godina.
Posljednji komercijalni let poletio je 8. novembra 2020., čime je završena 72 godine duga historija jednog od najpoznatijih evropskih aerodroma.
Od aerodroma do grada budućnosti
Za razliku od mnogih napuštenih aerodroma širom svijeta, Tegel neće biti srušen. Na prostoru od oko 500 hektara nastaje Berlin TXL – Urban Tech Republic, jedan od najvećih evropskih istraživačkih i tehnoloških parkova.
Plan predviđa prostor za čak 1.000 kompanija, univerzitetski kampus, laboratorije, istraživačke centre i startup zajednicu fokusiranu na tehnologije budućnosti – od održive gradnje i energije do mobilnosti, reciklaže i pametnih gradova.
Istovremeno se gradi i novo stambeno naselje Schumacher Quartier sa 5.000 stanova za oko 10.000 stanovnika, uz škole, vrtiće, sportske sadržaje i trgovine.
Gradnja uz uklanjanje bombi iz Drugog svjetskog rata
Prije početka radova bilo je potrebno riješiti još jedan veliki problem. Tokom čišćenja terena pronađene su stotine kilograma neeksplodiranih ubojnih sredstava iz Drugog svjetskog rata.
Do sredine 2021. godine uklonjeno je gotovo 900 kilograma bombi i druge municije, dok Njemačka i danas svake godine deaktivira oko 5.500 zaostalih bombi iz rata.
Simbol nove Njemačke
Tegel je nastao kao hitno rješenje u vrijeme jedne od najvećih evropskih kriza nakon Drugog svjetskog rata. Više od sedam decenija kasnije isti prostor ponovo dobija novu ulogu – ne kao aerodrom, već kao mjesto gdje će se razvijati tehnologije i kompanije koje bi mogle oblikovati gradove budućnosti.
Upravo zato se transformacija Tegela danas smatra jednim od najambicioznijih projekata urbane obnove u Evropi.
Preuzimanje teksta i vizuelnog sadržaja dozvoljeno uz obavezno navođenje izvora i postavljanje linka ka originalnom tekstu na BiznisInfo.ba
