Zbog sumnji vezanih za poštovanja načela pravne države, Evropska unija još nije spremna da isplati Poljskoj i Mađarskoj milijarde eura sredstava za savladavanje posljedica korone, jer komesar Valdis Dombrovskis želi dodatne provjere.
„Prije odobravanja isplate novca iz takozvanog Fonda za obnovu i oporavak od korona krize moraju se obaviti dodatne provjere“, izjavio je u Briselu komesar EU za trgovinu Valdis Dombrovskis, prenosi DW.
U poljskom planu obnove ima još tačaka kojima se treba pozabaviti, kaže on i dodaje da se sagledava i problem davanja prednosti nacionalnom pravu nad pravom EU i mogućim posljedicama koje to može imati na poljski plan obnove.
Prema njegovim riječima, Komisija je u vezi s tim u kontaktu s poljskom vladom.
U Poljskoj je trenutno u toku sudski proces o pitanju imaju li poljski zakoni prednost nad zakonima Evropske unije. Kritičari optužuju poljsku vladu da je reformama posljednjih godina potkopala nezavisnost pravosuđa.
Evropska komisija je protiv Poljske već pokrenula više postupaka zbog kršenja ugovora i podnijela tužbe Evropskom sudu. Dombrovskis je sad potvrdio da su ti prigovori dio rasprave o pomoći Poljskoj za savladavanje korona krize.
Pored toga, EK prijeti obustavom novčanih sredstava za pet poljskih regiona koji su se proglasili „zonama slobodnim od LGBT“. Sredstva iz fonda za obnovu nakon pandemije stavljena su „na led“ dok se ti regioni ne distanciraju od svoje odluke, objavio je jedan od tih regiona, kao i Evropska unija.
Proglašenje područja, radniradnog mjesta ili djelatnosti „slobodnom od LGBT“ predstavlja djelovanje koje je u suprotnosti sa članom 2 Ugovora Evropske unije. U Poljskoj se takođe više gradova proglasilo „zonama slobodnim od LGBT“. To prije svega ima simbolično značenje, jer na taj način želi da se spriječi podsticanje manifestacija homoseksualnih, biseksualnih i transeksualnih osoba.
I u slučaju Mađarske EU ne isplaćuje pomoć za obnovu nakon korona pandemije.
„Naravno da uzimamo u obzir i prigovore u pogledu poštovanja načela pravne države koji su identifikovani u slučaju Mađarske“, rekao je Dombrovskis ne navodeći pojedinosti.
Iz krugova EU može se čuti da se radi o postupcima protiv moguće zloupotrebe novca iz EU. Vlada u Budimpešti optužuje Evropsku komisiju da pomoć uslovljava ukidanjem jednog spornog zakona. On zabranjuje informisanje djece o homoseksualnom načinu života.
Predsjednici država i vlada EU prošle godine su prihvatili odluku o osnivanju Fonda za pomoć u savladavanju posljedica korona pandemije teškom 750 milijardi eura. Da bi dobile novac iz tog fonda, zemlje-članice morale su da predstave konkretne planove investicija i obnove o kojima bi Komisija odlučila u roku od dva mjeseca.
Poljska i Mađarska su svoje planove obnove dostavile još u maju. Prema dosadašnjim podacima, Mađarska bi trebalo da dobije 7,2 milijarde eura bespovratne pomoći, a Poljska ukupno 40 milijardi eura nepovratne pomoći i kredita. Ali, odluka o planovima obje zemlje je odložena.
Evropska unija optužuje vlade u Budimpešti i Varšavi da sistematski potkopavaju osnovna demokratska načela kao što su podjela vlasti na izvršnu, zakonodavnu i sudsku, kao i slobodu medija. U slučaju mađarskog plana obnove, Komisija je prigovorila da ima nedostataka u borbi protiv korupcije i da nedostaje nezavisnost pravosuđa.
Planove većine drugih zemalja-članica, EK je brzo odobrila. Ovog ponedjeljka, Savjet ministara privrede i finansija, koji daje konačnu saglasnost, odobrio je planove Irske i Češke. Njemački plan odobren je još u junu, a prvi novac iz fonda doznačen je krajem avgusta.
