„Izazovna vremena zahtijevaju pažljivo upravljanje resursima. Potreba za znanjem o raznim vidovima štednje je veća nego ikada, i garant je boljih životnih i investicijskih odluka. Čak i mala ušteda svaki dan, može biti veoma važna za vremena koja dolaze. Vaša štednja je samo vaša. Koristite je kao najbolju podršku za svoju budućnost i budite racionalan investitor“, izjavio je guverener Centralne banke Bosne i Hercegovine (CBBiH) dr. Senad Softić povodom Svjetskog dana štednje koji se obilježava 31. oktobra.
Prema podacima CBBiH, na kraju septembra 2021. godine ukupni depoziti stanovništva kod komercijalnih banaka u BiH iznosili su 14,49 milijardi KM, što je najveći zabilježeni nivo. Depoziti stanovništva imaju daleko najveće učešće u ukupnim depozitima kod komercijalnih banaka, 53,4%, pa stoga predstavljaju važnu osnovu finansiranja i funkcionisanja banaka.
Ako posmatramo depozite stanovništva po ročnoj strukturi, oročeni i štedni depoziti u septembru 2021. iznose 5,46 milijardi KM ili 37,7% ukupnih depozita stanovništva, od toga kratkoročni depoziti čine 318 miliona KM (5,8%), a dugoročni 5,14 milijardi KM (94,2%). Transakcijski računi i depoziti po viđenju čine 9,03 milijardi KM ili 62,3% ukupnih depozita stanovništva.
Stanovništvo u BiH kontinuirano povećava ukupne depozite, pa su tako u poređenju sa stanjem na kraju septembra prošle godine porasli za 1,15 milijardi KM ili 8,7%. Međutim, postoje značajne razlike u kretanju depozita zavisno od tipa depozita. Transakcijski računi su porasli za 19,8% (odnosno 854 miliona KM), a depoziti po viđenju bilježe porast od 9,3% (odnosno 327 miliona KM). Oročeni i štedni depoziti, koji odražavaju štednju, na godišnjem nivou bilježe blagi pad od 0,6% (34 miliona KM). Stagnacija oročenih i štednih depozita stanovništva na godišnjem nivou je evidentna od aprila 2020. godine.
Na stagnaciju oročenih i štednih depozita stanovništva su uticale nepovoljne ekonomske prilike tokom pandemije, jer su mnogim građanima smanjenja primanja i stoga nisu mogli štedjeti kao u ranijim periodima, a dio štednje iskoristili su za pokrivanje trenutnih potreba.
Kamatne stope na oročene depozite stanovništva bilježe kontinuiran pad tokom posljednjih godina. Kamate za oročene eurske depozite stanovništva sa dogovorenim dospijećem od 1 godine do 2 godine smanjene sa 3,279%, koliko je bila prosječna stopa za 2013. godinu, na 1,06% u prvih osam mjeseci 2021. godine. Istovremeno, kamatne stope za depozite sa dogovorenim dospijećem preko 2 godine iznosile su 1,159% u prvih osam mjeseci 2021. godine (3,95% u 2013. godini). Za isti posmatrani period, kamatne stope na oročene i štedne depozite stanovništva u KM sa dogovorenim dospijećem od 1 godine do 2 godine su se smanjile na 0,719%, a za oročenje preko 2 godine na 0,957%.
Regionalna istraživanja pokazuju da relativno mali broj građana u BiH štedi, oko 20% se izjasnilo da imaju ušteđevinu, a samo 15% anketiranih građana je u 2019. potvrdilo da kontinuirano štedi.
Stabilan domaći bankarski sektor, uz pouzdan sistem za osiguranje depozita, pruža garanciju stanovništvu da svoja finansijska sredstva drži na računima u bankama, putem kojih obavljaju tekuće transakcije ili štede za kasnije periode, saopćeno je iz Centralne banke BiH.
