Evropa sve otvorenije priznaje ono o čemu se u vojnim krugovima govori već godinama – moderni borbeni mlaznjaci preskupi su i nepraktični za borbu protiv jeftinih prijetnji poput dronova. Zbog toga se pokreće razvoj potpuno novog tipa vojnog aviona, prilagođenog savremenom ratištu i realnim budžetima.
U okviru programa European Defence Fund (EDF), Evropska komisija planira izdvojiti oko 15 miliona eura za prvu fazu razvoja projekta Future Multirole Light Aircraft (FMLA) – lakog višenamjenskog borbenog aviona nove generacije.
Zašto mlaznjaci više nisu rješenje
Savremeni borbeni avioni poput F-35 projektovani su za sukobe visokog intenziteta, ali njihov sat leta košta desetine hiljada eura, što ih čini neefikasnim za zadatke poput obaranja dronova koji često koštaju tek nekoliko hiljada eura.
Osim toga, mlazni avioni su prebrzi za spore ciljeve i zahtijevaju složenu infrastrukturu, dok se prijetnje sve češće pojavljuju iznenada, na niskim visinama i u velikom broju.
Zbog toga se evropske vojske sve više okreću jeftinijim, sporijim i fleksibilnijim platformama, koje mogu satima patrolirati, brzo reagovati i djelovati uz znatno niže troškove.
Kakav će biti novi evropski avion
Prema dostupnim informacijama, FMLA bi trebao biti turbopropelerski avion, s maksimalnom poletnom masom od oko 7,5 tona, sposoban za kratko polijetanje i slijetanje, čak i s improviziranih ili skraćenih pista.
Planirano je da obavlja širok spektar zadataka:
-
presretanje i uništavanje dronova
-
blisku zračnu podršku kopnenim jedinicama
-
izviđanje i nadzor
-
koordinaciju napada i označavanje ciljeva
-
civilne misije poput nadzora granica i potrage i spašavanja
Avion bi koristio savremene senzore, radar i elektroničke sisteme, uz elemente dizajna koji smanjuju uočljivost, ali bez ambicije da postane klasični “stealth” avion poput skupih mlaznjaka pete generacije.
Povratak “jednostavnijim” rješenjima
Zanimljivo je da se Evropa na ovaj način vraća konceptu koji se pokazao izuzetno efikasnim – lakim, ekonomičnim avionima koji mogu obavljati velik broj zadataka uz minimalne troškove.
Mnoge evropske zemlje već su napustile stare mlazne školske i lake borbene avione, prelazeći na turboprop platforme koje su pouzdanije, jeftinije i prilagođenije današnjim prijetnjama.
Tek početak, ali jasan signal
Važno je naglasiti da je trenutna faza projekta isključivo istraživačka – novac je namijenjen konceptualnom razvoju i tehničko-ekonomskim analizama, a ne proizvodnji ili izradi prototipa.
Ipak, poruka je jasna: Evropa traži realna, održiva rješenja za novo doba ratovanja, u kojem skupi mlaznjaci više nisu odgovor na svaku prijetnju, a borba protiv dronova postaje jedan od ključnih izazova moderne odbrane.
Preuzimanje teksta dozvoljeno uz obavezno navođenje izvora i postavljanje linka ka originalnom tekstu na BiznisInfo.ba
