Rastuće ekonomije zemalja u razvoju Evrope i centralne Azije doživjeće ove godine pad aktivnosti od 4,4 posto, što predstavlja najgoru recesiju od globalne finansijske krize 2008.godine, naglašava se u ekonomskom izvještaju Svjetske banke za ovaj region.
U uzvještaju se navodi da se oporavak ekonomske aktivnosti očekuje naredne godine, u rasponu od 1,1 do 3,3 posto, kao i da je ovakava prognoza i dalje veoma neizvjesna, uz rizik lošijeg ishoda, saopšteno je iz Svjetske banke.
Očekuje se da pandemijom podstaknut pad ekonomske aktivnosti u ovoj godini poveća siromaštvo u svim zemljama regiona.
“Uz granicu siromaštva od 3,2 dolara na dan, dodatnih 2,2 miliona ljudi moglo bi da zapadne u siromaštvo. Uz granicu siromaštva od 5,5 dolara na dan, koja se obično koristi kao definicija za zemlje koje po pravilu pripadaju grupi sa višim srednjim dohotkom, čak šest miliona ljudi moglo bi postati siromašno”, navodi se u izvještaju.
Iz Svjetske banke dodaju da brzina oporavka zavisi od trajanja pandemije virusa korona, raspoloživosti i distribucije vakcine, kao i razmjera poboljšanja globalne trgovine i investicija.
“Kao rezultat, rast u regionu može biti slabiji od očekivanog u slučaju pogoršanja pandemije”, ističe se u izvještaju.
Potpredsjednik Svjetske banke za Evropu i centralnu Aziju Ana Bjerde /Anna Bjerde/ rekla je da u ovako izazovnim vremenima, zemlje Evrope i centralne Azije moraju da planiraju za period nakon trenutne krize i pripreme se za snažan post-pandemijski oporavak.
“To znači jačanje upravljanja, poboljšanje investicione klime, kao i jačanje inovacija i digitalnog razvoja. Značajna i održiva ulaganja u kvalitetno obrazovanje i zdravstvenu zaštitu biće od kritične važnosti”, istakla je Bjerde.
U izvještaju se dodaje da je pandemija negativno uticala i na obrazovanje i zdravstvo u regionu, kao i da je virus već usmrtio hiljade ljudi, te da će neki od onih koji su se oporavili imati dugotrajne zdravstvene posljedice.
“Zatvaranje škola može dovesti do smanjenja ishoda učenja ekvivalentnog propuštenoj trećini jedne godine školovanja, a to će vjerovatno povećati nejednakosti, jer su disproporcionalno više pogođeni učenici koji žive u nepovoljnijim uslovima”, upozoravaju iz Svjetske banke.
Zaključak posebne analize u izvještaju je da ključ snažnog oporavka u regionu leži u poboljšanju pristupa i kvalitetnom tercijarnom obrazovanju, kao i smanjenju zdravstvenih riziko-faktora za odrasle.
“I dok zemlje u regionu pružaju relativno dobro osnovno obrazovanje i zdravstvene usluge, prema Indeksu ljudskog kapitala Svjetske banke, treba se više učiniti da bi pojedinci i zemlje imali uspjeha u budućnosti”, smatraju iz ove finansijske institucije.
Glavni ekonomista Svjetske banke za Evropu i centralnu Aziju Asli Demirguč Kunt /Asli Demirgüç-Kunt/ ističe da je puko preživljavanje nedovoljno, kao što je nedovoljno završiti samo osnovno obrazovanje, te dodaje da odrasli treba da ostanu zdravi, aktivni i produktivni za cijeli život.
“Posebno je važno smanjiti zdravstvene rizike od gojaznosti, pušenja i prekomjernog konzumiranja alkohola koji mogu da ugroze aktivno i produktivno starenje, dok institucije višeg obrazovanja treba da pripremaju studente za izazove današnjeg tržišta rada”, naglasila je ona.
U izvještaju se navodi da je u cijelom regionu više od 18 odsto stanovništva gojazno, skoro 23 odsto periodično prekomjerno konzumira alkohol, a gotovo 26 odsto su pušači, te dodaje da su ovi zdravstveni rizici posebno izraženi u istočnoj Evropi i Rusiji, gdje je očekivani životni vijek najniži u regionu.
“Učestalost ovih rizika ne samo da povećava izglede za razvoj stanja kao što su kardiovaskularne bolesti, već i za smrtnost i zdravstvene posljedice infektivnih bolesti kao što je kovid 19”, dodaje se u izvještaju.
Iz Svjetske banke naglašavaju da je kvalitetno više obrazovanje od izuzetnog značaja da bi ljudi ostali konkurentni na tržištima rada koja se brzo mijenjaju, a poboljšanje sistema višeg obrazovanja u zemljama zapadnog Balkana, istočne Evrope, južnog Kavkaza i centralne Azije pomogli bi im da zadrže visoko-kvalifikovanu radnu snagu u jeku kontinuiranog odliva stanovništva.
