Premijer Federacije Bosne i Hercegovine Fadil Novalić razgovarao je jučer s premijerkom Republike Srpske Željkom Cvijanović u namjeri da se prevaziđe situacija u vezi problematike ograničenja u plasiranju proizvoda kompanija iz FBiH na tržište RS-a.
Kako doznaje Fena, cilj razgovora kojeg je inicirao premijer Novalić je da se donesu privremene mjere koje bi omogućile da RS i FBiH i dalje postoje kao jedinstven ekonomski prostor do konačne harmonizacije propisa iz ove oblasti.
Prošle sedmice je u Vladi FBiH održan sastanak predstavnika Ureda premijera, preduzeća hemijske industrije u FBiH, Federalnog ministarstva zdravstva, Privredne komore FBiH i Ureda za zastupanje pred Ustavnim sudom, a tema je bila upravo problem plasmana proizvoda na tržište RS-a koji se javio kao posljedica donošenja i implementacije niza zakonskih i podzakonskih akata u tom entitetu.
Naime, Republička uprava za inspekcijske poslove RS-a je svim trgovačkim centrima u RS-u dostavila dopis u kojem se navodi da proizvodi koji sadrže hemikalije ili biocide moraju biti klasificirani, posebno upakirani i obilježeni te upisani u odgovarajuću evidenciju Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite RS-a. U suprotnom će nadležne inspekcije zabraniti promet proizvoda, kao i izdati novčane kazne za subjekte koji vrše promet istih.
Međutim, prema tumačenjima koja su dobili u Udruženju poslodavaca FBiH, da bi proizvođači iz Federacije mogli pristupiti pribavljanju odgovarajućih rješenja Ministarstva zdravlja i socijalne zaštite RS-a, pored ostalih, moraju zadovoljiti jedan od dva uslova za koja se smatra da su diskriminirajuća te nanose direktnu ekonomsku štetu Federaciji BiH. Prvi je da moraju biti registrovani privredni subjekt sa sjedištem u RS-u, a drugi, odnosno alternativni uslov je da moraju koristiti distributera koji ima sjedište u tom entitetu. Ovi uslovi su navedeni u podzakonskim aktima i na gore navedeni način ih tumače inspekcijske službe u RS-u.
Premijer Fadil Novalić je na prošloj sjednici Vlade FBiH tražio od Federalnog ministarstva zdravstva da hitno predloži nacrt Zakona o hemikalijama koji bi urgentno uputio u Parlament FBiH na usvajanje. Parlament je ranije ove godine usvojio ovaj zakon u formi prednacrta te nema prepreka da se na sljedećim sjednicama Parlamenta FBiH u potpunosti završi ova procedura.
Ipak, prema informacijama koje je Fena dobila od predstavnika proizvođača u hemijskoj industriji u FBiH, donošenje zakona i podzakonskih akata u Federaciji koji reguliraju ovu oblast neće otkloniti nemogućnost plasiranja njihovih proizvoda u RS, upravo zbog spornih odredbi u podzakonskim aktima, odnosno tumačenja da kompanije iz FBiH moraju registrovati nova preduzeća ili poslovnice u RS-u ili potpisati ekskluzivni ugovor sa jednim od odabranih distributera.
U oba slučaja radi se o ograničavanju slobodnog tržišta s kojim se proizvođači iz FBiH nisu susreli niti u zemljama EU niti u jednoj od zemalja iz okruženja gdje i danas redovno izvoze svoje proizvode. Proizvođači iz RS-a se, prema informacijama do kojih je došla Fena, nisu susretali sa ovakvim problemima u FBiH, iako mnogi od njih glavninu svog poslovanja upravo obavljaju preko kupaca u Federaciji.