Dok mnoge evropske ekonomije usporavaju, Turska doživljava industrijski procvat. Od autoindustrije do proizvodnje čipova, zemlja gradi temelje za ulogu nove svjetske fabrike.
U godinama kada mnoge evropske ekonomije stagniraju ili traže novi impuls, Turska se pojavljuje kao država koja intenzivno preoblikuje svoj poziciju – iz države fokusirane na potrošnju i uvoz, u zemlju koja želi biti proizvodni i tehnološki čvor između Evrope, Azije i Bliskog istoka.
S ambicijama da postane “nova industrijska supersila“, ova zemlja ima kombinaciju prednosti – geografsku, demografsku, infrastrukturnu – ali i niz problema koje mora riješiti.
Industrijska transformacija i nove strategije
Turska vlada u okviru Srednjoročnog programa za 2024-26. postavlja jasne ciljeve: proizvodnja visoke dodane vrijednosti, smanjenje uvozne zavisnosti, razvoj tehnologije i istraživanja, te digitalna i zelena transformacija.
Na primjer, država je objavila plan ulaganja u visokotehnološke sektore – od električnih vozila i baterija, preko čipova, do obnovljivih izvora energije. Dobri pokazatelji su i strana direktna ulaganja: u prvoj polovini 2025. priliv je poratao za 27 posto u odnosu na isti period prošle godine, na 6,3 milijade dolara.
Turska automobilska industrija, već značajna – s brojnim fabrikama stranih proizvođača – dodatno se pojačava: kineski BYD je dogovorio izgradnju fabrike vrijedne oko milijardu dolara u Turskoj, s proizvodnim kapacitetom koji će proizvoditi stotine hiljada vozila godišnje.
Takođe, ogromna ulaganja u sektor odbrane i visokih tehnologija dodatno pokazuju da Turska gleda na sebe ne samo kao ekonomiju jeftine radne snage, nego kao inovativnog igrača.
Prednosti koje imaju – i izazovi koji ostaju
Prednosti Turske su jasne: ogromna populacija (više od 85 miliona ljudi), relativno mlada radna snaga, strateški položaj kao most između Evrope, Azije i Bliskog istoka, i dio carinske unije s EU što omogućava pristup velikom tržištu.
Međutim, postoje značajni izazovi: inflacija, makroekonomska nestabilnost, visoka zavisnost od uvoza energije i sirovina, te relativno slabije mjesto Turske u lancima visoke tehnologije (prosjek za EU zemlje).
Na primjer, trgovinski deficit i potreba da se proizvodnja poveća u segmentima gdje je Turska dosad bila učesnik nižih faza vrijednosti – osnova je daljeg uspjeha.
Platforma za budućnost
Turska možda nije savršena ekonomija – ali opstaje u izazovnom globalnom okruženju, i aktivno se pozicionira kao industrijska i tehnološka platforma za budućnost.
Ukoliko uspije stabilizovati makro-okvir, pojačati istraživanje i razvoj, i povećati izvoz visoke tehnologije, mogla bi – u narednoj deceniji – igrati mnogo važniju ulogu nego što mnogi danas misle.
Za investitore, industrijske igrače i zemlje regiona, važno je pratiti ovaj razvoj i postaviti se tako da ne gledaju na Tursku samo kao konkurenciju, nego i kao na mogućeg partnera, ali i lekciju za vlastiti razvojni put.
Ključne činjenice o Turskoj
- Glavni cilj: Postati industrijsko-tehnološki centar između Evrope, Azije i Bliskog istoka.
- Broj stanovnika: 85 miliona
- BDP (2024): oko 1,2 biliona USD
- Glavni sektori rasta: automobilska industrija, odbrambene tehnologije, obnovljivi izvori energije, IT i elektronika
- Strana ulaganja (2025, H1): 6,3 milijarde USD (+27% u odnosu na 2024.)
- Ključni investitori: BYD, Ford-Otosan, Bosch, Siemens, Huawei, Arçelik, Aselsan
- Trgovinski partneri: Evropska unija (posebno Njemačka, Italija, Nizozemska), Bliski istok, Rusija
- Izazovi: visoka inflacija, energetska zavisnost, makroekonomska nestabilnost
- Strategija razvoja: Srednjoročni program 2024–2026. – fokus na visokotehnološku proizvodnju i zelenu tranziciju
Preuzimanje teksta dozvoljeno uz obavezno navođenje izvora i postavljanje linka ka originalnom tekstu na BiznisInfo.ba