Zvaničnici Republike Srpske ovih dana se hvale da je zaduženje na Londonskoj berzi veliki uspjeh ovog entiteta, predstavljajući to kao “uspješan izlazak na međunarodno tržište”.
No, koliki je to zapravo uspjeh vidi se po cijeni zaduživanja. Podsjetimo, RS je na Londonskoj berzi ove sedmice prodala petogodišnje obveznice u vrijednosti od 300 miliona eura, odnosno oko 600 miliona KM.
Riječ je o petogodišnjim obveznicama koje su prodate po kuponskoj kamati od 4,75 posto.
Prema uputstvima sa Londonske berze, kupon je procenat koji onaj koji emituje obveznice svake godine plaća kupcu. Po roku dospijeća, vraća se cjelokupni iznos.
Šta to konkretno znači.
Republika Srpska je dobila 300 miliona eura od banaka, fondova ili drugih kupaca koji su kupili obveznice.
Republika Srpska njima svake godine mora plaćati 4,75 posto tog iznosa, dakle 14,25 miliona eura godišnje ili oko 28 miliona maraka. Ove isplate vršit će se svakog aprila. To čini ukupno 71,25 miliona eura ili oko 140 miliona KM u periodu od 5 godina, koliko će RS koštati ovo zaduženje.
Na datum dospijeća, dakle u aprilu 2026, RS mora isplatiti, odnosno vratiti cjelokupni iznos koji je dobila, dakle 300 miliona eura.
Ovo su znatno lošiji uslovi u odnosu na zaduženje kod MMF-a ili domaćih banaka.
Zanimljivo je da Ministarstvo finansija RS 6. aprila odbilo zaduživanje na Banjalučkoj berzi za 25 miliona KM zbog obrazloženja da su cijene bile visoke.
“Ministarstvo finansija Republike Srpske na današnjoj aukciji trezorskih zapisa nije prihvatilo ponude investitora zbog visoke cijene ovih hartija od vrijednosti. Iako su ponude dostigle iznos od 25,8 miliona KM, Ministarstvo finansija Republike Srpske je, procijenivši stanje na aukciji, odlučilo da ih ne prihvati”, navedeno je tada.
No, ponuđene kamate ponuđene na toj domaćoj aukciji bile su od 0,49 do 0,86 posto, dakle neuporedivo niže od ovih sa Londonske berze.
D. Sinanović