Bosna i Hercegovina zaostaje zbog političke nestabilnosti, slabe vladavine prava, kompleksne i fragmentirane regulative, prenaduvanog i neefikasnog javnog sektora, raširene korupcije i neformalnog vođenja politike, kao i velikog poreskog opterećenja na rad.
Ovo je upozorenje koje je izdao Direktorat za ekonomske i finansijske poslove Evropske komisije u juče objavljenom Izvještaju o programu ekonomskih reformi za zemlje zapadnog Balkana i Turske, koji će poslužiti kao osnova za kreiranje politika prema regionu od strane Evropske komisije i Evropskog savjeta, koji čini zemlje članice EU, pišu Nezavisne novine.
Među brojnim negativnim ocjenama, upozorenjima i ukazivanjima na nedostatke i neispunjene obaveze nalazi se i upozorenje da su državna preduzeća neefikasna i rastrošna, a da država u njih upumpava novac višestruko veći od dividendi koje izvlači iz udjela vlasništva.
Posebno opterećenje je ekonomija u sivoj zoni i neregistrovani radnici, uz upozorenje da je 30 odsto radnika zaposleno u sivoj zoni.
Što se tiče stranih investicija, ističu da su one najniže u cijelom regionu, a u posljednjih pet godina prosječni udio stranih investicija u bruto domaćem proizvodu iznosi manje od 2,2 odsto.
“I domaće i strane investicije su potisnute, uglavnom zbog lošeg poslovnog okruženja i političke neizvjesnosti koja vlada u zemlji. Ukupni kapital na raspolaganju za investicije trpi zbog višedecenijske zapuštenosti”, ističe se.
Najlošiji po investicijama
I u pogledu menadžmenta državne granice, BiH je, sudeći po izvještaju, na dnu regiona, kao i u oblasti administracije, tehnologija za transport i komunikacije, a ističu da je potrebno raditi na uzajamnom priznanju sertifikata, testnih postrojenja, sistema za menadžment rizika i procesuiranje dokumentacije prije dolaska tereta.
“I energetski sektor trpi zbog političkog miješanja i fragmentiranog i nedosljednog pravnog okvira. Posljedica toga je nedovoljno investicija i nedovoljna nezavisnost regulatora”, naglašeno je.
Što se tiče mreže autoputeva, ističu da je ograničena, što kompanijama otežava izvoz i povećava troškove.
“Transportnim sektorom dominiraju državna preduzeća kojima se loše upravlja. Vlasti oklijevaju da otvore tržište željeznica. To je zbog nebezbjedne, zastarjele i nepouzdane infrastrukture”, istakli su.
Za razliku od “klasičnih” izvještaja Evropske komisije, u ovom izvještaju su autori sve korake dogovorenih ekonomskih reformi ocijenili – od nepostojanja napretka pa do pune implementacije u pet ocjena. Prema njihovim ocjenama, BiH je u potpunosti implementirala dvije mjere, značajno je implementirala jednu mjeru, djelimično četiri, ograničeno 11, a uopšte nije implementirala četiri mjere.
Ukoliko bismo preveli u brojčane ocjene, BiH je za ekonomske reforme dobila četiri jedinice, 11 dvojki, četiri trojke, jednu četvorku i dvije petice, navode Nezavisne novine.