Evropska banka za obnovu i razvoj (EBRD) pozvala je vlade u regionu u kojem je aktivna da preispitaju kovid mjere podrške kompanijama, upozoravajući da bi podržavanje tzv. „zombi” kompanija moglo da ima negativan efekat na zdrava preduzeća.
Dok je korporativni dug dostigao rekordne nivoe u otprilike 40 ekonomija u kojima EBRD posluje, neizvršenja obaveza su pala na rekordno nizak nivo u mnogim zemljama, utvrdila je ova razvojna banka u svom godišnjem „Izvještaju o tranziciji 2022/2023”.
EBRD navodi da je dio kompanija izbjegao kašnjenje u servisiranju duga zbog pristupa jeftinim kreditima zahvaljujući vladinim mjerama nakon pandemije i finansijskoj podršci zbog ruske invazije na Ukrajinu, prenosi Reuters.
Međutim, stalna podrška više nije održiva u svijetu visokih kamatnih stopa, ocjenjuje se u izvještaju.
– Još nismo vidjeli posljedice u smislu bankrota zbog pandemije i rata. Štaviše, broj bankrota u novim državama članicama Evropske unije je manji. Postoji rizik od ‘zombifikacije’ ako se vanredne mjere država nastave mnogo duže – rekla je za Reuters Beata Javorčik, glavna ekonomistkinja EBRD-a, prenosi Politika.
Prisustvo „zombi” firmi u nekoj ekonomiji se negativno preliva na zdrave firme, koje bilježe smanjenje investicija, prihode i zaposlenosti, upozorila je EBRD.
Subvencionisani krediti kompanijama koje imaju negativne novčane tokove odobravani su kroz privremene moratorijume na otplatu kredita, dogovorena smanjenja neizmirenih iznosa, hitne grantove i finansijske injekcije za likvidnosti od strane centralnih banaka, pokazuje izvještaj, prenosi Tanjug.
Mnoge zemlje su takođe suspendovale, barem privremeno, obavezu podnošenja zahtjeva za stečaj.
Svako povlačenje državnih kreditnih garancija i subvencija mora biti postepeno kako bi se izbjegao bilo kakav šok i „trebalo bi da bude fino podešeno kako bi se osiguralo da samo solventne i održive firme s privremenim problemima likvidnosti dobiju finansijsku pomoć”, zaključuje EBRD.
